Uprawa współrzędna

Według polskiej Wikipedii [4], uprawa współrzędna polega na uprawie na jednym polu jednocześnie dwóch lub więcej gatunków roślin, dobranych nieprzypadkowo z uwzględnieniem ich wymagań pokarmowych, przyrodniczych, czy agrotechnicznych. Mamy tu do czynienia z ciągłym zmianowaniem, gdyż elementy płodozmianu, takie jak przedplony, międzyplony, plony główne i poplony nieustannie się na siebie nakładają.

Długotrwałe hodowanie na jednym obszarze jednego gatunku lub roślin o zbliżonych wymaganiach glebowych (tzw. monokultura) powoduje szybkie wyjałowienie gleby lub zmianę jej struktury. A więc jest to przyczyna trwałych, najczęściej nieodwracalnych zmian w glebie, które wymuszają stosowanie nawozów naturalnych lub sztucznych. To z kolei oznacza zależność uprawy od czynników zewnętrznych, co uniemożliwia osiągnięcie autonomii gospodarstwa rolnego.

Krokiem w przód było stosowanie płodozmianu — dwupolówki, trójpolówki, czwórpolówki, międzyplonów. Ale dopiero jednoczesna uprawa na jednym obszarze różnych gatunków roślin przynosi rewelacyjne efekty.

Allelopatiaszkodliwy lub korzystny wpływ substancji chemicznych wydzielanych przez rośliny danego gatunku lub pochodzących z rozkładu tych roślin na inne rośliny. Może być dodatni lub ujemny. Poniższa tabela jest zestawieniem pozytywnych wpływów na uprawy:

Co wpływa na co wpływa
fiołek polny, wyka żyto
cebula, kalarepa buraka
fasola, kukurydza, groch, rzodkiew, słonecznik ogórek
fasola, kukurydza, kapusta, chrzan, len ziemniak
groch, sałata, cebula, por, pomidor marchew
kąkol, chaber bławatek, kukurydza pszenica
koniczyna, lucerna trawa
lnicznik len
marchew, rzodkiew, truskawka, ogórek, szpinak sałata
rośliny aromatyczne, ziemniak, seler, koper, szałwia, burak, cebula rośliny kapustne
rzeżucha szarłat
ziemniak, groch, fasola, ogórek, dynia, kabaczek, pszenica, bobik kukurydza
ziemniak, marchew, ogórek, kapusta fasolę

Oprócz sadzenia roślin OBOK siebie, możliwe jest sadzenie ich na tym samym obszarze, na różnych „piętrach”. I wcale nie mam tu na myśli budowania szklarni z półkami. Możliwości są dwie — sadzenie roślin o długich korzeniach razem z roślinami z korzeniami płytkimi oraz sadzenie roślin wysokich (np. drzew owocowych) z niskimi, wymagającymi stanowiska zacienionego lub półcienistego.

Kolejnym krokiem rozwoju uprawy współrzędnej jest ogrodnictwo trójwymiarowe. W języku angielskim nazywa się to forest gardening i nie doczekało się chyba jeszcze dobrego tłumaczenia na język polski (dosłownie byłoby ogrodnictwo leśne, może więc ogród-las?). Na czym to polega? Na jednoczesnym sadzeniu aż 7 pięter roślinności, co przypomina wygląd naturalnego lasu. Te piętra to [7]:

  • duże drzewa, np. owocowe, orzech
  • małe (karłowate) drzewa owocowe
  • krzewy owocowe (maliny, porzeczki, etc.)
  • zioła, sałata, kapusta, ogórki
  • warzywa korzeniowe (marchew, buraki)
  • poziomki, truskawki
  • pnącza (winorośl).

Źródła:
[1] Artykuł „Rolnictwo ekologiczne” w serwisie Wikipedia,
[2] Artykuł „Pojęcie rolnictwa eko” w serwisie Wikipedia,
[3] Artykuł „Monokultura” w serwisie Wikipedia,
[4] Artykuł „Uprawa współrzędna” w serwisie Wikipedia,
[5] Artykuł „Aleopatia” w serwisie Wikipedia,
[6] Artykuł „Intercropping” w serwisie Wikipedia,
[7] Artykuł „Forest gardening” w serwisie Wikipedia,

Komentarzy do wpisu “Uprawa współrzędna”: 2.

  1. Irek says:

    No to ja zamieniam mój ogródek w autonomiczną uprawę żywności ;)… swoją drogą ciekawy artykuł i mam nadzieję iż kiedyś się przyda bo na chwilę obecną mogę planować 😉

  2. ten ogród leśny czy jak to nie nazwiemy to ciekawa sprawa. sprawdzi się szczególnie jeśli działka niewielka.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *