Rośliny energetyczne jako źródło biomasy w Polsce

Obecnie chyba wszyscy zdajemy sobie sprawę z niebezpieczeństwa, które wynika z wielkoskalowej eksploatacji nieodnawialnych źródeł energii. Z tego powodu zmuszeni jesteśmy do ciągłego odkrywania alternatywnych surowców i sposobów, które pozwoliłyby nam pokryć nasze potrzeby energetyczne. Jedną z ciekawszych propozycji ostatnich dekad jest uprawa roślin do tych właśnie celów. Czy wykorzystanie tego rodzaju biomasy ma sens?

Czym są rośliny energetyczne?

Roślinami energetycznymi nazywamy takie, które uprawiane są wyłącznie do celów energetycznych, i z których nie uzyskuje się żywności. Efektem plantacji powinno być uzyskanie biomasy, z której później możliwa jest produkcja energii (elektrycznej lub cieplnej) oraz biopaliw (biogazu lub olejów).

Tego typu uprawy zaliczane są do odnawialnych źródeł energii (OZE) – przyrost biomasy możliwy jest przecież dzięki działaniu promieniowania słonecznego.

Jakimi cechami powinien charakteryzować się gatunek rośliny, z której możliwe jest pozyskiwanie energii? Zdecydowanie najważniejszą kwestią jest szybki przyrost biomasy, który bezpośrednio przekłada się na ilość energii, którą można pozyskać z plantacji. Preferuje się także gatunki, w których składzie dominują takie składniki jak celuloza, lignina i hemiceluloza. Inne istotne cechy to odporność na czynniki biologiczne jak szkodniki czy choroby, a także niskie wymagania w aspekcie nawożenia.

Wykorzystanie biomasy w Polsce

Każde państwo członkowskie Unii Europejskiej zobowiązane jest do zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii w całkowitej produkcji energii do 20% w 2020 roku (dla Polski odsetek ten ustalono na 15%). To oficjalne wezwanie do działania sprawiło, że jesteśmy zmuszeni do zwiększenia wykorzystania OZE i rzeczywiście obserwuje się w tej kwestii wzrastającą tendencję.

Obecnie to właśnie biomasa jest największym graczem na polskim rynku zielonych źródeł energii (odpowiada za około 70% energii pozyskiwanej z OZE). Chociaż głównie wykorzystuje się do tego celu odpady drewniane, to wyraźna jest tendencja do coraz większego udziału upraw roślin energetycznych.

Więcej na temat biomasy w Polsce dowiesz się na https://trendywenergetyce.pl/perspektywy-rozwoju-biomasy-w-polsce

Najważniejsze gatunki dla energetyki

Jak wskazują doniesienia naukowe, zdecydowanie najbardziej wydajne są rośliny z grupy C4, charakteryzujące się m.in. lepszym wykorzystywaniem promieniowania słonecznego (o ok. 38-42% w porównaniu do roślin C3). Naturalne warunki życia dla tych gatunków to klimaty o wysokich średnich temperaturach powietrza oraz niskiej wilgotności.

Do tych, które mają największe znaczenie dla branży energetycznej, zaliczają się:

  • Wierzba wiciowa,
  • Robinia akacjowa,
  • Słonecznik zwyczajny,
  • Rdestowiec sachaliński,
  • Topinambur,
  • Miskant olbrzymi.

Wszystkich gatunków jest naturalnie o wiele więcej, jednak nie mają one obecnie tak wielkiego znaczenia. Największy udział na polskim rynku biomasy ma natomiast wierzba wiciowa.

Podsumowanie

Mimo wyzwań, które czekają na uprawy roślin energetycznych, stanowią one ciekawą alternatywę dla tradycyjnych metod pozyskiwania energii. Możliwe, że w przyszłości ich udział w OZE będzie się zwiększał.

Artykuł przygotowany we współpracy z portalem TrendywEnergetyce.pl.

Prawda o miskancie olbrzymim – polskim bambusie

Autorem dzisiejszego artykułu jest Bogusław Nowak.

Od lat na wielu forach, polemizuję z autorami tekstów o niebywałych możliwościach jakie ma rolnik lub przedsiębiorca który na min. dwóch hektarach posadzi miskanta i będzie „opływał” w dotacje unijne oraz będzie ekologicznie ogrzewał swój dom. W przeciwieństwie bowiem od moich interlokutorów ja od 7 lat mam w ogródku miskanta, zbieram go, oprawiam i palę nim w piecu. Co prawda doprowadzam do chichotu poważnych plantatorów gdyż moja plantacja ma — uwaga — 1 (słownie jeden) metr kwadratowy powierzchni i zbieram 3 (słownie TRZY) kubiki opału – niemniej nawet taki mikro-bambusiarz powinien mieć prawo do debaty z plantatorami, którzy jak zazwyczaj im wykazuję bambus tylko sadzą.

I tyle wstępu. Czytaj dalej…

Topinambur – słonecznik bulwiasty

Kilka tygodni temu moja niewielka kolekcja roślin energetycznych wzbogaciła się o kolejny gatunek. Tym razem na działce posadzony został przeze mnie topinambur, którego bulwy dostałem w prezencie od kolegi.

Topinambur, inaczej znany jako słonecznik bulwiasty (Helianthus tuberosus), to roślina nieco zapomniana. Moim zdaniem zupełnie niesłusznie. Nie dość, że roślina jest świetnym surowcem energetycznym, to jeszcze nadaje się do jedzenia i stanowi podstawę dla wielu wyszukanych potraw. 🙂 Czytaj dalej…

Jatrofa – wymagania glebowe i klimatyczne

Dziś krótka odpowiedź na krótkie pytanie jednego z moich czytelników, dotyczące jatrofy, którą niektórzy uważają za przyszłość biodiesla.

Jakie wymagania klimatyczne ma jatrofa? Chodzi mi szczególnie o wymagania temperaturowe, okres wegetacji. Czy okolice północno-wschodniej Polski nie byłyby dla uprawy tej rośliny za zimne?

Odpowiedź jest krótka: według mojej wiedzy, jatrofa nie nadaje się w ogóle do uprawy w Polsce.

Nie można powiedzieć, że jatrofa w Polsce w ogóle nie urośnie. To oczywiście nieprawda. Sprawdziłem to empirycznie, udało mi się bowiem kupić w Malezji paczkę nasion wiosną zeszłego roku i w ramach eksperymentu kilka z nich posadzić. W balkonową skrzynkę wysadziłem bodaj 10 nasion, wzrosły tylko 4 rośliny. Poniżej zdjęcie wykonane w sierpniu zeszłego roku.

Jatrofa jest rośliną tropikalną i dobrze rośnie w Afryce, Indonezji czy Indiach. Niestety w naszym kraju się nie utrzyma ze względu na zbyt niskie temperatury. Ze względu na zimę schowałem skrzynkę jesienią na parapet do mieszkania, na południowo-zachodnie okno (częściowo zasłonięte przez sąsiedni blok). Roślinki mimo podlewania straciły liście, odzyskały je dopiero na wiosnę, po ponownym wystawieniu na balkon.

Chciałbym się mylić, bo nie znalazłem nigdzie potwierdzenia moich obserwacji. Jeśli znasz miejsce, w którym ktoś napisał coś innego, podrzuć proszę koniecznie w komentarzu!

Paulownia – drzewo nie tylko ozdobne

Paulownia puszysta (Paulownia tomentosa) to roślina całkiem nieźle znana w gronie ogrodników, którzy hodują w swoim ogrodzie ozdobne drzewa i krzewy. Występuje bowiem pod popularną nazwą Cesarskiego drzewka szczęścia. Pora, by drzewko to poznali również rolnicy. Bo doskonale nadaje się na uprawę energetyczną! Czytaj dalej…